App met Zepp op nummer: 06 45 45 11 88
 

Helpdesk

Klik hier voor gratis en onafhankelijk advies
Home Maatregelen in kaart Zonnepanelen

Zonnepanelen

afbeelding van zonnepanelen

Elektriciteit halen uit de zon klinkt voor veel mensen nog vreemd in de oren. In Nederland kan echter jaarlijks zeer veel stroom worden opgewekt door middel van de zon. Ondanks dat de zon niet altijd schijnt kan een zonnepaneel er toch voor zorgen dat zonne-energie jaarlijks veel elektriciteit opwekt. Zonnepanelen zijn de laatste jaren ook in Nederland steeds meer in opkomst. Steeds meer particulieren zien de voordelen van het duurzaam opwekken van energie. Door te kiezen voor zonnepanelen kunnen veel gezinnen jaarlijks voor een groot deel in hun stroombehoefte worden voorzien. Afhankelijk van de omvang kunnen sommigen gezinnen zelfs volledig van elektriciteit worden voorzien. Lees hieronder alles over de zonnepanelen en kijk wat voor u het beste is

De mogelijkheden

Algemeen

Zonnepanelen alleen kunnen er niet voor zorgen dat zonlicht wordt omgezet in elektriciteit die u bijvoorbeeld kunt gebruiken om TV te kijken of om de was te doen. Naast zonnepanelen zijn er ook een aantal hulpmiddelen nodig die het opgevangen zonlicht uiteindelijk omzetten naar elektriciteit. Het gehele systeem voor het omzetten van zonlicht naar elektriciteit wordt een PV - systeem genoemd. PV is de Engelse afkorting voor 'Photo Voltaic'. Meer over het PV - systeem kunt u hieronder lezen.

Werking zonnepanelen

Photo Voltaische panelen (PV- panelen) zorgen er voor dat zonlicht wordt omgezet in elektriciteit. De werking van een zonnepaneel installatie is als volgt:

Op het dak van de woning zijn één of meerdere zonnepanelen gemonteerd. Op deze zonnepanelen zijn een aantal zonnecellen bevestigd. Deze zonnecellen zijn gemaakt van het materiaal silicium. Silicium heeft de eigenschap dat het zonlicht kan omzetten in elektriciteit. Deze elektriciteit is niet direct bruikbaar omdat er gelijkstroom wordt opgewekt. Alle apparaten in uw woning hebben wisselstroom nodig. De opgewekte stroom dient dus omgevormd te worden naar stroom dat gebruikt kan worden op het elektriciteitsnet.

Vlak bij de zonnepanelen wordt een omvormer aangesloten op het stopcontact. Deze omvormer zorgt er voor dat de elektriciteit, die is opgewekt door de zonnepanelen, wordt omgezet in 230 volt wisselspanning. Met 230 volt wisselspanning kan de opgewekte elektriciteit worden gebruikt voor de elektrische apparaten in de woning die op dat moment in werking zijn.

Op het moment dat de zonnepanelen meer elektriciteit opwekken dan dat er nodig is om de elektrische apparaten te laten werken, kan er elektriciteit worden teruggeleverd naar het elektriciteitsnet. Dit wordt ook wel ''salderen'' genoemd. U vindt hier meer informatie over bij het onderdeel ''Elektriciteit terug leveren''.

Soorten zonnepanelen

Er zijn verschillende soorten zonnepanelen op de markt. Uiteindelijk hebben ze allemaal het zelfde doel; zonlicht omzetten in elektriciteit. Elk type zonnepaneel heeft echter zijn eigen eigenschappen. De meest voorkomende zonnepanelen zijn:

  • Monokristalijne panelen;
  • Polykristalijne panelen (ook wel multikristallijn genoemd);
  • Dunne film panelen (Copper, Indium, Selenium);
  • Multi Energie Panelen (MEP) oftwel PVT (Photo Voltaic Thermic).

Monokristallijne panelen
De zonnepanelen van monokristallijn zijn gemaakt van één cilindrisch siliciumkristal. De panelen hebben een hoog rendement per vierkante meter. Een nadeel zijn de iets hogere productiekosten waardoor de panelen ook iets duurder in aanschaf zijn. U kunt een monokristallijn zonnepaneel herkennen aan een donkere kleur. De panelen komen het best tot hun recht bij direct zonlicht. Daarnaast hebben de panelen een lange levensduur en vergen ze weinig onderhoud. Bij kleine daken kunt u veelal met de monokristallijne panelen het meeste vermogen per vierkante meter kwijt. Vandaag de dag zijn er ook monokristallijne panelen met Gallium toevoeging. Door deze toevoeging neemt de vermogensdegradatie af en de panelen vangen beter diffuus zonlicht op.

Polykristallijne panelen (ook wel multikristallijn genoemd) 
De zonnepanelen van polykristallijn worden gemaakt van gesmolten en geherkristalliseerd silicium. De panelen hebben een korrelige textuur. Ten opzichte van de monokristallijne zonnepanelen is het rendement iets lager. Echter zijn de productiekosten weer lager omdat het productieproces een stuk eenvoudiger is ten opzichte van de monokristallijne panelen. In vergelijking tot monokristallijne zonnepanelen hebben polykristallijne panelen een iets beter rendement in een bewolkte omgeving. Daarnaast hebben de panelen een lange levensduur en vragen ze weinig onderhoud.

Dunne film zonnepanelen Een nieuwe ontwikkeling op de markt is het dunne film zonnepaneel. Hierin zijn momenteel 2 stromingen op de markt. De CIGS dunne film zonnepanelen en de CIS dunne film zonnepanelen. Het verschil bij CIS (Coper Indium Selenide) is dat het niet giftige Zinkoxide wordt gebruikt in het paneel. Bij CIGS (Coper Indium Gallium Selenide) dunne film zonnepanelen wordt het wel giftige Cadmiumsulfide gebruikt en is Gallium toegevoegd. Vanuit milieu oogpunt zijn de CIS zonnepanelen dus iets milieuvriendelijker. Bij CIGS dunne film zonnepanelen komt echter door de Gallium toevoeging het Aurora effect niet voor. Dit is het effect dat een zonnepaneel dof uit kan slaan (hoeft natuurlijk niet altijd te gebeuren, maar de mogelijkheid bestaat). Esthetisch voordeel is dat dunne film zonnepanelen een diepzwarte en egale kleur hebben. Esthetisch ziet het er erg strak uit en is het te zien als één zonnecel. Mono en polykristallijne panelen bestaan uit meerdere cellen en zien er minder strak uit.

Kijkende naar energieopbrengst hebben de dunne film panelen hebben een aantal belangrijke voordelen. Zo vangt het zowel direct zonlicht, diffuus zonlicht (bewolking) als strooi en reflectiezonlicht op. En is het rendementsverlies bij hoge temperaturen vele male lager door de lagere temperatuur coëfficiënt).
in de praktijk worden met dunne film panelen de Wattpiek vermogens van het paneel bij zuidelijke oriëntatie bijna 1 op 1 omgezet in kWh’s. Een nadeel is echter dat er minder Wattpiek vermogen per m2 kan worden toegepast in vergelijking met de monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. De panelen vragen weinig onderhoud en de levensduur is minstens 25 jaar.

Multi Energie Panelen (MEP) oftewel PVT (Photo voltaic Thermic) Ook een nieuwe ontwikkeling op de markt is het multi energie paneel. Dit is een paneel waarmee zowel elektriciteit als warm water mee kunnen worden opgewekt. De systemen zijn optimaal voor bewoners die een klein dak hebben en zowel elektra als warm tapwater willen opwekken. Met name bij energieneutrale en nul op de meter renovaties biedt dit systeem kansen om ook veel warm tapwater op te wekken ter ondersteuning van de warmtepomp en dus buffering van warm water in het buffervat. Op dit moment zijn wij als loket een aantal woningen aan het monitoren die gebruik maken van dit nieuwe systeem. Wanneer er een jaar lang data is verzameld zullen de resultaten worden toegevoegd op de website.

Soorten systemen

Naast verschillen in soorten panelen zijn er ook verschillen in soorten systemen, te weten:

  1. Het autonome systeem;
  2. Netgekoppeld systeem.

Het autonome systeem

Bij het autonome systeem staat het PV - systeem los van het elektriciteitsnetwerk. De opgewekte elektriciteit wordt bij dit systeem opgeslagen in accu's. De energie wordt hierbij voornamelijk overdag opgewekt. Dit systeem wordt vooral toegepast op plaatsen waar geen elektriciteitsnetwerk aanwezig is of waar een aansluiting met het elektriciteitsnetwerk erg duur is. Over het algemeen worden deze systemen weinig toegepast in woningen. Veelal gebruikt men het autonome systeem bij een caravan, een vakantiehuisje of bij een schuur. 

Netgekoppeld systeem
Bij een netgekoppeld systeem gaat de opgewekte elektriciteit niet naar accu's maar wordt het systeem aan het elektriciteitsnet gekoppeld. Door middel van een omvormer (inverter) wordt de gelijkstroom omgezet naar wisselspanning van 230 volt. Op het moment dat er meer elektriciteit wordt opgewekt dan dat er wordt verbruikt, levert het systeem de elektriciteit terug op het elektriciteitsnet. U ontvangt een vergoeding van uw energieleverancier voor iedere teruggeleverde kWh op het elektriciteitsnet. De teruglevervoorwaarden verschillen per energieleverancier. Indien u zonnepanelen aanschaft is het verstandig om te bekijken welke energieleverancier de meest gunstige teruglevervoorwaarden hanteert.

Elektriciteit terugleveren

Kan ik zomaar energie terugleveren?

Als u energie wilt produceren en energie wilt terugleveren dient u dit aan te geven bij uw netbeheerder. Indien u niet weet wie uw netbeheerder is kunt u dit zien in het EAN-codeboek.

Uw netwerkbeheerder administreert uw aanmelding en zorgt ervoor dat uw meterstanden één keer per jaar opgenomen worden. Dit zijn de meterstanden van de hoeveelheid energie die u van het net heeft verbruikt én de hoeveelheid elektriciteit die u heeft teruggeleverd. Deze standen worden doorgegeven aan uw energieleverancier zodat deze kan salderen. Let op: het verrekenen van de teruglevering of het uitbetalen van de terugleververgoeding regelt u met uw energieleverancier!

Uitbetaling van de salderingsvergoeding
Eén keer per jaar neemt uw netwerkbeheerder uw meterstanden op. Deze worden doorgegeven aan uw energieleverancier. Wanneer u minder teruglevert dan dat u werkelijk verbruikt krijgt u van uw leverancier een salderingsvergoeding per kWh. Deze vergoeding is afhankelijk van de overeenkomst met uw energieleverancier. Sommige leveranciers verrekenen de aantallen op uw jaarafrekening. Zo ontvangt u één totaaloverzicht. Bij andere leveranciers moet u eerst de gehele jaarafrekening van geleverde energie betalen. Op een ander moment ontvangt u de vergoeding voor de energie die u heeft teruggeleverd met uw zonnepanelen aan het net.

Wat als ik meer energie opwek dan dat ik verbruik?
Het kan ook voorkomen dat u meer energie opwekt dan dat u verbruikt. Stel dat u jaarlijks 2.200 kWh verbruikt en dat u 4.200 kWh opwekt. In dat geval levert u 2.000 kWh (2.200 kWh - 4.200 kWh) terug op het elektriciteitsnet. Als u meer energie opwekt dan dat u verbruikt heeft u een ''negatief'' energieverbruik. In het geval van een negatief verbruik mag u alleen de afgenomen elektriciteit salderen. Daarnaast ontvangt u een ''redelijke'' terugleververgoeding over de extra aan het elektriciteitnet geleverde energie. Hoeveel deze redelijke terugleververgoeding is verschilt per energieleverancier. Echter moet u over het 'negatieve' verbruik wel variabele transportkosten betalen voor de hoeveelheid kWh's die u teruglevert aan de netbeheerder. Dit maakt het dus niet interessant om meer op te wekken dan dat u verbruikt. 

Zonatlas

Een handige tool om in één oogopslag te zien of uw dak geschikt is voor zonnepanelen is de Zonatlas. Steeds meer gemeente in Nederland maken gebruik van deze tool. Door een combinatie van weerdata, invallende zoninstraling en de hellingshoek kunt een een zeer goede indicatie krijgen van de mogelijkheden op uw dak.

Voor de ontwikkeling van de zonatals wordt gebruikt gemaakt van het kadaster en een gedetailleerd en actueel hoogtebestand Nederland (AHN2) bestand. Dit bestand is afkomstig van de rijkswaterstaat en de Waterschappen. Voordeel is dat u zelf geen gegevens meer hoeft in te vullen over de hellingshoek van uw dak en de ligging van het dak ten opzichte van de zon. 

Benieuwd of de zonatlas ook in uw gemeente actief is? Kijk dan op www.zonatlas.nl 

Omschrijving werkzaamheden

Op het moment dat u besluit om een PV-systeem te laten installeren worden doorgaans de volgende stappen met u doorlopen:

Proces voor uitvoering
Een installateur komt bij u thuis om uw situatie te bekijken. Tijdens deze afspraak wordt onder andere gekeken naar de helling van het dak, beschaduwing, oriëntatie en wordt de meterkast gecontroleerd. Daarnaast neemt de installateur de comfortwensen met u door en laat hij weten welke soorten zonnepanelen voor u allemaal aan de orde zijn. Op basis van deze afspraak wordt door de installateur een offerte opgesteld.

Als u met de installateur in overeenstemming bent gekomen over de prijs wordt een overeenkomst afgesloten met daarin de gemaakte afspraken. Daarnaast wordt een datum afgesproken wanneer de zonnepanelen worden geplaatst en geïnstalleerd. 

Proces tijdens uitvoering

De installateur komt op de afgesproken datum de zonnepanelen en de omvormer (inverter) installeren. Wanneer u een systeem heeft met een geleverd vermogen van meer dan 600 wattpiek, wordt er tevens een nieuwe groep aangemaakt in de meterkast.  Binnen één dag zijn de zonnepanelen geïnstalleerd en kunt u beginnen met het opwekken van uw eigen energie.
 

Maatregel in beeld

Randvoorwaarden uitvoering

Het (laten) plaatsen van zonnepanelen is voor vrijwel iedereen mogelijk. Echter zijn er wel een paar randvoorwaarden waar u aan dient te voldoen, te weten:

  • Als u voor meer dan 600 Wattpiek aan panelen heeft, dient er een extra groep aangemaakt te worden;
  • U dient aan de gestelde eisen en randvoorwaarden met betrekking tot het (vergunningsvrij) plaatsen van zonnepanelen te voldoen;
  • Er dient genoeg ruimte op het dak aanwezig te zijn.
Aandachtspunten

Als u er voor kiest om zonnepanelen (te laten) plaatsen dient u met een aantal zaken rekening te houden, te weten:

  • Beschaduwing: Let op dat de zonnepanelen niet beschaduwd (kunnen) worden. Omdat in serie geschakelde zonnecellen op de stroomsterkte van de laagste cel werken, kan het dus zijn dat een kleine beschaduwing de opbrengst van het hele systeem omlaag haalt. Het alternatief is parallel schakelen. Echter komt dit in de praktijk niet vaak voor omdat dan voor ieder paneel een aparte omvormer dient te worden aangeschaft. Voordat u panelen laat plaatsen dient u dus goed inzicht te hebben in de beschaduwing van uw dak in de verschillende jaarperioden.
  • Helling en orientatie: Voor een optimaal opgesteld zonnepaneel geldt voor Nederland een hellingshoek 36°; oriëntatie zuid, 5° naar het westen. Hierbij ontvangt een zonnepaneel de maximale instraling (ruim 1100 uren volle zon per jaar). In de praktijk wordt meestal gerekend met zo'n 880 volle zonuren;
  • Ventilatie: De zonnepanelen kunnen een erg hoge temperatuur krijgen. Een temperatuur van 25 graden Celsius is de ideale omstandigheid. In de zomer kunnen de temperaturen echter makkelijk oplopen tot 60 graden of hoger. Hoe warmer het paneel des te lager de opbrengst. Door te zorgen dat de panelen zo geplaatst worden dat er ook nog een goede luchtdoorstroming onder en tussen de panelen mogelijk is, worden de panelen deels afgekoeld door de wind;
  • Energie terugleveren : Laat door de installateur checken of uw meter kan salderen. Dit houdt in dat uw meter kan terugdraaien op het moment dat u meer stroom opwekt dan dat u op dat moment verbruikt. Indien u nog een oude ferraris draaischijfmeter heeft, laat deze dan niet vervangen voor een digitale meter. Deze meter is voor u voordeliger dan een digitale. Uw energieleverancier zal u dan ook waarschijnlijk een nieuwe digitale meter aanbevelen. De nieuwe digitale meters hebben niet altijd de mogelijkheid om terug te draaien. Soms moet dan nog een opbrengstmeter geplaatst worden die ervoor zorgt dat de opbrengst geregistreerd en gemonitord wordt.
  • Energieleverancier:Het verschilt per energieleverancier hoeveel energie u mag terugleveren en welk tarief u daarvoor ontvangt. Op het moment dat u zonnepanelen heeft laten plaatsen is het dus nog verstandig om te checken of u niet voordeliger uitkomt bij een andere energieleverancier;
  • Dakbelasting: Indien u een groot zonnesysteem bij u thuis laat installeren moet u checken of de dakconstructie het systeem kan dragen. Dit kunt u navragen aan uw installateur. Eventueel zou u een berekening kunnen laten maken door een constructeur;
  • Nieuwe groep meterkast: Bij een PV-systeem met een geplaatst vermogen groter dan 600 Wattpiek dient er een nieuwe groep in de meterkast te worden aangelegd;
  • Omvormer: zorg ervoor dat de omvormer zo dicht mogelijk bij de zonnepanelen wordt geplaatst. Op deze manier heeft u minder energieverlies.
Tijdsduur ingreep

Het installeren van een PV-systeem neemt relatief weinig tijd in beslag. De installatie van een geheel PV-systeem is meestal binnen een dag geklaard. Als men 's ochtends begint met de installatie kunt u meestal aan het einde van de dag al uw eigen stroom opwekken. De tijdsduur van de installatie is natuurlijk afhankelijk van de omvang van de werkzaamheden.

Kosten

Ervaring/besparing in de praktijk

Subsidies

Met de energiesubsidiewijzer kunt u controleren of er momenteel subsidie wordt gegeven op zonnepanelen. Klik op onderstaande afbeelding om te zien of u in aanmerking komt voor subsidie.

Vergunningen

U heeft geen omgevingsvergunning nodig voor het plaatsen van zonnepanelen als u voldoet aan de volgende voorwaarden:

  1. Het paneel moet op of aan een bouwwerk worden geplaatst;
  2. Het paneel moet bedoeld zijn voor de energie- of warmtevoorziening van het bouwwerk waarop of waaraan het is geplaatst. Het is ook toegestaan om een collector of een paneel op of aan een bouwwerk te plaatsen ten dienst van een ander, op het perceel aanwezig, bouwwerk. Zo is een zonnepaneel op een garage (onder voorwaarden) ook omgevingsvergunningsvrij als het stroom opwekt voor de woning op hetzelfde perceel.
  3. Het paneel moet een geheel vormen met de installatie, voor het opwekken van elektriciteit. Als dit niet het geval is, moet de installatie in het betreffende bouwwerk worden geplaatst.
  4. Komt het zonnepaneel op een schuin dak, dan geldt dat:
    - Het paneel niet mag uitsteken en dus aan alle kanten binnen het vlak van het dak moet blijven;
    - Het paneel in of direct op het dakvlak moet worden geplaatst;
    - De hellingshoek van het paneel het zelfde moet zijn als die van het dak waarop het staat.

5. Komt het zonnepaneel op een plat dak, dan geldt dat:
- Het paneel ten minste net zo ver verwijderd moet blijven van de dakrand als dat het hoog is. Is het hoogste punt van het paneel bijvoorbeeld 50 centimeter, dan moet de afstand tot de dakrand(en) ook minimaal 50 centimeter zijn;
- De hellingshoek van de collector of het paneel niet meer dan 35° mag zijn;

6. De collector niet geplaatst mag worden bij een monument of in een door het Rijk aangewezen beschermd stads- of dorpsgezicht.

Op het moment dat u voldoet aan de bovengenoemde eisen en voorwaarden kunt u  zonnepanelen plaatsen zonder vergunning. De bovengenoemde voorwaarden gelden ook als u iets (vergunningsvrij) wil veranderen aan uw zonnepaneel. U kunt natuurlijk ook meerdere zonnepanelen vergunningsvrij plaatsen. Echter is het wel zeer belangrijk dat u aan de bovengenoemde voorwaarden voldoet. Zo voorkomt u dat u achteraf voor onaangename verrassingen komt te staan. Bij twijfel is het altijd verstandig om contact op te nemen met uw gemeente of navraag te doen bij uw installateur.

Tips of aanvulling? Klik hier

Zoek een gecertificeerde Duurzaam Bouwloket partner

Vul uw postcode in en wij zoeken voor u een geschikt bedrijf:

Postcode Huisnummer
Realisatie door MindProductions.nl